За рутата

Маршрутата раскажува за просторот на Крива Паланка, Кратово, Ќустендил и Дупница како за една жива земја, низ која со векови луѓе, знаења, занает и трговија минуваат наспроти политичките и административните граници. Богатите рудни наоѓалишта на Кратово и на Осоговскиот крај создаваат силни традиции во рударството, металургијата и занаетите, а трговските патишта меѓу Македонија и Бугарија пренесуваат не само стока и капитал, туку и идеи, уметнички влијанија, просветни вредности и културни практики. Знаењето се предава во чаршиите, во манастирите и во работилниците на мајсторите.
Старите патишта низ Осогово, низ клисурата Егри дере, ги поврзуваат градовите од двете страни на границата. По нив се пренесуваат градежни зафати, архитектонски решенија и занаетчиско знаење, кои и денес се гледаат во сличните камени мостови, храмови, ханови и преродбенски куќи. Мајстори градители од Кривопаланечко работат и во Бугарија — во Софија работеле на Сметната палата, Централните минерални бањи, хотелот „Славјанска беседа“ и Софискиот театар. Рудниците на Кратово, Крива Паланка и Ќустендилско се дел од еден заеднички стопански систем, а првото пишано спомнување на Кратово е во дубровничките трговски договори од XIV в. По истите трговски патишта во XVIII и XIX в. се шират богослужбени книги, ракописи, учебници и преродбенски идеи.
Маршрутата не е само низа историски објекти: таа покажува како просторот од двете страни на границата се обликува од трудот, знаењето и претприемливоста на своите луѓе. Запирките се групирани по три патеки: на мајсторите, на капиталот и на идеите.