Почетна / Старите градски куќи раскажуваат приказни / Куќи во Дупница / Лазовата куќа

Лазовата куќа

Аудио водич: Лазовата куќа Глас: Suze (RHVoice) – © UNICEF / ФЕИТ-УКИМ, CC BY-NC-ND 4.0

   Патот на натрупаниот трговски капитал завршува тука, во фасадата на Лазовата куќа, чија строга симетрија го претвора трговскиот успех во архитектонски израз.

   Архитектонскиот јазик на Прага и Будимпешта стигнува довде не преку непосреден допир со овие градови, туку преку архитектонски каталози и модели – посредуван од патот на идеите: образование, патувања и амбиција за приклучување кон европската модерност.

Лазо Величков (1841–1933) работи во манастирските лозја на Света Гора, пред да се насели во Дупница и да отвори бозаџилница, која прераснува во ќебапчилница. Неговото „дупничко ќебапче“ се нарачувало специјално за кралскиот дворец во Софија.

За време на својата посета на Дупница на 5 јуни 1996 г. царот Симеон II лично се интересирал за рецептата, зачувана во неговите спомени од детството. Малку архитектонски споменици можат да се пофалат со вакво гастрономско наследство.

Лазовата куќа претставува карактеристична синтеза меѓу неокласицизмот и Art Nouveau. Симетрично организираната фасада со ритмично подредени прозорци, кружни медалјони и стилизирани растителни мотиви следи утврден централноевропски модел, додека благо извиениот централен дел упатува на барокни влијанија. Покривниот корниз со фриз од дентикули ѝ дава на зградата монументален карактер.

Архитектонскиот јазик на фасадата потсетува на модели пренесени преку образованието и професионалните контакти со Централна Европа во таа епоха, прилагодени кон локалната градежна традиција и достапните занаетчиски вештини, меѓу кои декоративниот малтер и каменорезбата, распространети во регионот.