Од 23 до 25 октомври 2026 г. (петок, сабота и недела) Здружението „ПЕОНИЈА“ од Кратово го организира тридневниот фестивал „Балканското наследство од XIX век“ во градот Кратово, Северна Македонија. Фестивалот е дел од проектот „КУЛТУРНА ОБЛАСТ – заедница со културно наследство и атрактивен туризам во сите сезони“ (реф. бр. BGMK0200027). Проектот се спроведува во рамките на Програмата за прекугранична соработка Интеррег VI-A ИПА Бугарија – Северна Македонија 2021–2027 и поврзува четири града од двете страни на границата: Ќустендил, Дупница, Крива Паланка и Кратово.
Фестивалот е нова иницијатива за прекуграничниот регион и за Балканот. За прв пат се пробува во рамките на проектот меѓу Бугарија и Северна Македонија, а во иднина во него може да се вклучат и други балкански земји. Во неговата основа е старата традиција на граничните собори. Тоа се места за средба, трговија и празнување, кои со векови ги поврзуваат луѓето од двете страни на денешната граница. Учесници од двете страни ќе ги претстават балканскиот фолклор, кујната и носиите. Ќе има и реконструкција на битка со Османлиите.
Програмата вклучува:
- Концерти: традиционална музика, ора и танци.
- Базар: Базар на балканското наследство и живата традиција со традиционална храна и занаети.
- Работилници: образовни и творечки работилници за деца и возрасни. Меѓу нив се ткаење на разбој, плетење кошници, филц, памук и „Еснафот на малите мајстори“.
- Тркалезни маси и изложби: за дупничките везови, за лебот на балканските народи, за градските носии од XIX век, како и фотоизложбата „Жената – чуварка на традицијата и наследството“.
- Реконструкција на битка со Османлиите: во сабота, 24 октомври, во 13:00 часот, со учество на здружението „Хајдути“ од Пловдив.
Официјалното отворање е во петок, 23 октомври, во 10:30 часот. Истиот ден ќе биде претставена и патувачката изложба на проектот „Старите градски куќи раскажуваат приказни“. Таа претставува тринаесет стари куќи од четирите града, изградени од мајстори, трговци и луѓе на идеите, кои го поврзувале регионот.
Учествуваат фолклорни ансамбли, музичари, мајстори и истражувачи од Ќустендил, Дупница, Пловдив, Софија, Крива Паланка, Кратово, Куманово, Скопје, Штип, Битола и Пробиштип. Преку нив фестивалот покажува дека културното наследство на регионот е заедничко. Тоа може повторно да ги собира луѓето и да привлекува посетители во старите градови од двете страни на границата.
Здружението „ПЕОНИЈА“ срдечно ве поканува да го посетите фестивалот во Кратово и да уживате во неговата богата програма.